Płyta meblowa a wilgotność powietrza — jak pracuje materiał

Płyta meblowa pracuje razem z wilgotnością powietrza: gdy powietrze jest wilgotne, materiał pochłania wodę i lekko pęcznieje, gdy jest suche — oddaje ją i się kurczy. Przy równych warunkach po obu stronach zmiany są niewidoczne. Kłopoty pojawiają się, gdy wilgoć wnika przez odsłoniętą krawędź albo gdy jedna strona płyty ma inny klimat niż druga — wtedy płyta pęcznieje miejscowo lub się wygina.

Dlaczego płyta meblowa reaguje na wilgotność?

Płyta wiórowa i MDF powstają z drewna — wiórów lub włókien sprasowanych z klejem. Drewno jest higroskopijne, czyli, jak definiuje to słownik PWN, ma „zdolność pochłaniania wilgoci”. Ta cecha nie znika po sprasowaniu. Materiał stale dąży do równowagi z otoczeniem: w wilgotnym powietrzu nasiąka, w suchym oddaje wodę. Zmiany są niewielkie i powolne, ale realne. EGGER w wytycznych dla blatów pisze wprost, że zmiany klimatu powodują kurczenie się lub rozszerzanie elementów i trzeba to uwzględnić przy projektowaniu.

Warstwa laminatu na powierzchni płyty chroni ją przed wodą rozlaną na wierzchu, ale nie zamyka materiału całkowicie. Najsłabszym miejscem jest zawsze krawędź — tam rdzeń jest odsłonięty.

Gdzie wilgoć wnika do płyty meblowej?

Producent wymienia te miejsca w wytycznych dla blatów, ale dotyczą one każdego mebla z płyty: nieoklejone krawędzie, wycięcia pod zlew i płytę grzewczą, połączenia narożne, długie tylne krawędzie, otwory wiercone, otwory po wkrętach i mocowania okuć. Przez każde z nich woda dociera do rdzenia, a płyta wokół zaczyna pęcznieć — i tego procesu nie da się już cofnąć.

Dlaczego płyta się wygina, a nie tylko pęcznieje?

Bo pracuje nierówno. Jeśli jedna powierzchnia płyty ma kontakt z wilgotniejszym lub cieplejszym powietrzem niż druga, ta strona zmienia wymiar bardziej i płyta wygina się w łuk. EGGER opisuje to przy okładzinach z laminatu kompaktowego: różne warunki klimatyczne przed elementem i za nim mogą prowadzić do wypaczenia, dlatego potrzebna jest wentylacja z tyłu, która wyrównuje temperaturę i wilgotność. Ta sama zasada działa w meblach: szafa przy zimnej ścianie zewnętrznej, bok zabudowy przy grzejniku, front szafki nad zmywarką, z której przy otwieraniu bucha para.

To dlatego tak ważne jest właściwe składowanie przed montażem — płyta oparta o ścianę czy leżąca na posadzce wygina się, zanim trafi do mebla. Zasady opisujemy w poradniku o przechowywaniu i transporcie płyt meblowych.

Sezon grzewczy a meble z płyty

W polskim klimacie wilgotność powietrza w mieszkaniu zmienia się z sezonem. Zimą, przy pracującym ogrzewaniu, powietrze bywa bardzo suche; latem i jesienią — wyraźnie wilgotniejsze. Płyta powoli nadąża za tymi zmianami. W praktyce zauważysz to rzadko, ale warto znać typowe objawy: delikatnie inaczej pracujące fronty, szczelina, która zimą jest szersza, czy półka, która przy dużej rozpiętości i obciążeniu łatwiej się ugina w wilgotnym okresie.

1. Nie montuj mebli w świeżo tynkowanym lub wylewanym wnętrzu. Mury i posadzki oddają przez tygodnie dużo wilgoci.
2. Daj formatkom czas na aklimatyzację. Dla blatów EGGER zaleca kondycjonowanie przez co najmniej 24 godziny w normalnych warunkach klimatycznych przed obróbką.
3. Zostaw szczeliny. Fronty i elementy przylegające do ścian potrzebują luzu — przy laminacie kompaktowym producent podaje regułę 2,0 mm luzu dylatacyjnego na metr.
4. Wietrz i ogrzewaj równomiernie. Najgorsze dla mebli są skoki wilgotności, nie sama jej wartość.

Jaka płyta meblowa do wilgotnych pomieszczeń?

W suchych pokojach w zupełności wystarcza standardowa płyta P2. Tam, gdzie wilgotność bywa podwyższona — w kuchni przy zlewie, w łazience, w pralni — sens ma płyta P3, klejona spoiwem odpornym na wilgoć, które według EGGER poprawia zachowanie przy pęcznieniu. Różnice między klasami opisujemy w artykule płyta wiórowa P2 czy P3, a dobór materiałów strefa po strefie — w poradniku jaka płyta meblowa do łazienki i kuchni. Surowe płyty w obu klasach znajdziesz w kategorii płyty wiórowe odporne na wilgoć i standardowe.

W miejscach stałego kontaktu z wodą żadna płyta wiórowa nie będzie rozwiązaniem idealnym. Tam lepiej sprawdzają się blaty z laminatu kompaktowego, które nie mają chłonnego rdzenia.

Jak ograniczyć wpływ wilgoci już na etapie zamówienia?

• Zaznacz w zamówieniu, które elementy trafią do strefy mokrej — dobierzemy do nich odpowiedni nośnik.
• Zamów oklejanie wszystkich krawędzi tych elementów, nie tylko widocznych. Krawędzie oklejamy klejem PUR w ramach usługi oklejania — spoina jest odporna na wodę.
• Przy długich półkach dobierz grubszą płytę wiórową albo zaplanuj podparcie — w wilgotnym okresie ugięcie jest bardziej widoczne.
• Odbierz formatki tuż przed montażem, zamiast składować je tygodniami na budowie.

Najczęstsze pytania